W jaki sposób można pomóc dziecku w spektrum autyzmu w szkole?

Drogi nauczycielu!

W związku z tym, że liczba diagnozowanych dzieci ze spektrum autyzmu w ostatnich latach
wzrosła, prawdopodobnie nie raz zastanawiałeś się w jaki sposób możesz pomóc swoim
uczniom.
Przede wszystkim trzeba pamiętać o tym, że nie ma dwóch identycznych dzieci
neuroatypowych. Niektóre dzieci mogą intensywnie reagować na bodźce
dźwiękowe, na dotyk czy zapachy, a inne mogą mieć problem z koncentracją i kontrolą
impulsów. Niektóre pomoce mogą zadziałać w przypadku jednego dziecka, ale w przypadku
drugiego dziecka już niekoniecznie.

Jeśli wiemy, że nasz uczeń ma orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, to na początku warto zdiagnozować jego poziom funkcjonowania. Należy wtedy przystąpić do zrobienia tzw. WOPFU, czyli Wielospecjalistycznej Oceny Poziomu Funkcjonowania Ucznia. Celem takiej oceny jest sprawdzenie mocnych cech dziecka oraz jego trudności, barier i realnych potrzeb w środowisku szkolnym. Następnie należy stworzyć Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET),
dokument ten planuje działania terapeutyczne i edukacyjne dostosowane do indywidualnych potrzeb ucznia z orzeczeniem o potrzebach kształcenia specjalnego.

“W dniu 1 września 2017 r. weszły w życie zapisy nowego Rozporządzenia MEN w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży, osób z niepełnosprawnościami, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Jego zapisy dookreślają i porządkują sposób organizacji kształcenia specjalnego w szkołach różnego typu i placówkach.” Minister Edukacji Narodowej (2017).

Co może zrobić nauczyciel, żeby szkoła była bardziej przyjazna uczniowi z autyzmem?

• Komunikacja wprost. Dużo osób z autyzmem ma problem z rozumieniem mowy, która jest skomplikowana. Ogranicz używanie idiomów, przenośni, metafor. Używaj prostego języka i zwięzłych komunikatów.
• Planowanie działań. Uczniowie ze spektrum autyzmu mogą, reagować niepokojem na wszelkie zmiany w planie lub nawet w zmianach wystroju sali. Trzeba pamiętać, żeby powiadamiać dziecko o tym jaka będzie następna aktywność na lekcji lub w której sali odbędą się następne zajęcia. Buduje to poczucie bezpieczeństwa i niweluje dyskomfort.
• Skupianie się na mocnych stronach ucznia. Dużo osób z autyzmem, ma swoje “specjalne zainteresowania”. Zachęcam, żeby spojrzeć na nie jak na pomoc w nauce, a nie jak na przeszkodę, która odciąga dziecko od nauki.
• Cierpliwość. Osoby autystyczne często potrzebują więcej czasu na przetworzenie informacji i w związku z tym dłuższy czas na odpowiedź.
• Sala dostosowana sensorycznie. Jeśli nie ma możliwości, przeznaczenia oddzielnej, wyciszonej sali, to można oddzielić taką przestrzeń parawanem, żeby dziecko miało kawałek przestrzeni tylko dla siebie. Dobrze by było, gdyby w takim miejscu znajdowały się zabawki odstresowujące, o teksturze, które nie przeszkadzają
  dzieciom. Można też zawiesić huśtawkę tzw. kokon, w którym dziecko będzie mogło się schować, gdy będzie miało taką potrzebę.

W momencie, gdy powyższe działania nie przynoszą oczekiwanych efektów najlepszym rozwiązaniem może okazać się zwrócenie się po pomoc do psychologa szkolnego lub poradni psychologiczno-pedagogicznej.

Bibliografia:
Minister Edukacji Narodowej. (2017). Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9
sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla
dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych
niedostosowaniem społecznym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1578).